อ่านเพิ่ม: เรื่องเล่นเรื่องใหญ่ มาทำความรู้จักการเล่นอิสระ

รับชม คอร์ส Play to Progress บทที่ 1 เรื่องเล่นเรื่องใหญ่ มาทำความรู้จักการเล่นอิสระ

การเล่นคือ…

โรงเล่น พิพิธภัณฑ์เล่นได้

พฤติกรรมและการเรียนรู้โดยธรรมชาติของมนุษย์ เกิดจากแรงผลักภายใน ช่วยให้เด็กได้เรียนรู้ชีวิต รู้จักร่างกาย-อารมณ์ของตัวเอง และรับรู้อารมณ์ของผู้อื่น เรียนรู้ความหลากหลายของมนุษย์ ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม เรียนรู้ที่จะค้นหา แก้ไข จัดระบบ ซึ่งเป็นพัฒนาการด้านสติปัญญา การเล่นเปรียบเสมือนอาชีพของเด็ก

การเล่นอิสระคือ…

การเล่นตามกระบวนการที่เด็กเลือกเองโดยอิสระตามสัญชาตญาณ ตามความต้องการ ตามเหตุผลของเด็ก โดยเด็กจะจัดโครงสร้างการเล่นด้วยตัวเอง การเล่นอิสระไม่จำเป็นต้องมีเป้าหมายหรือเห็นแก่ผลลัพธ์หรือรางวัลใดๆ ไม่ใช่การเล่นเพื่อแข่งขัน เกิดขึ้นเมื่อไรหรือที่ไหนก็ได้ตามแต่โอกาสอำนวย 

การเล่นอิสระมีลักษณะสำคัญ ได้แก่

ให้ความรู้สึกสนุก มีความสุข ท้าทาย ผ่อนคลายและได้เป็นตัวของตัวเอง เล่นแล้วอยากเล่นอีก เราจะเห็นเด็ก ๆ เล่นอิสระ เช่น เททรายใส่กรวย จัดมุมตุ๊กตา นอนกลิ้งเล่นในมุมเล่น เรียงของให้สูง วาดรูปตามจินตนาการ กระโดดวิ่งเล่น

ประโยชน์ของการเล่นอิสระ

การเล่นอิสระสำคัญต่อการเจริญเติบโตของเด็กอย่างมาก ทั้งร่างกาย จิตใจ และจิตวิญญาณ เพราะเด็กได้มีส่วนร่วมเล่นและเรียนรู้อย่างเต็มที่ นำไปสู่แรงบันดาลใจในการใช้ชีวิตด้านอื่นๆ ด้วย ขอให้ผู้ใหญ่สังเกตว่าเด็กชอบเล่นอะไร แสดงความสนใจ และหาโอกาสให้เด็กได้เล่นร่วมไปกับผู้ใหญ่ที่ดูแลเขา

การเล่นกิจกรรมคือ…

การเล่นที่ออกแบบกติกามาแล้วอย่างชัดเจน ระบุเวลา อุปกรณ์ที่ต้องใช้ รูปแบบการเล่น ข้อตกลง ผู้จัด และวัตถุประสงค์ชัดเจน เพื่อสร้างการเรียนรู้และส่งเสริมพัฒนาการตามวัตถุประสงค์ของผู้จัด เช่น เกมการ์ด เกมเศรษฐี เกมอูโน่ วิ่งเปี้ยว วิ่งไล่แปะ เป็นต้น แต่หากเด็กๆ เสนอการเล่นขึ้นมาเอง หรือตั้งกติกาขึ้นมากันเอง ก็จะถือว่าเป็นการเล่นอิสระ

ทั้งการเล่นอิสระและการเล่นกิจกรรมควบคู่กัน จะส่งเสริมพัฒนาการของเด็กได้อย่างสมบูรณ์

โรงเล่น พิพิธภัณฑ์เล่นได้

ผู้ใหญ่อยู่ตรงไหนของการเล่นอิสระ 

ทุกคนทำหน้าที่เป็น “ผู้อำนวยการเล่น” ได้ หมายถึง อำนวยความสะดวกในการเล่น สร้างโอกาสให้เด็กได้เล่นอย่างมีความสุข สนุกสนานอย่างปลอดภัย ให้กำลังใจ ชื่นชม และสนับสนุนเชิงบวก เช่น บอกเด็กๆ ว่า “หนูทำได้” “ลองปีนเลย แม่มองอยู่ตรงนี้” หรือ “ยายรออยู่ข้างล่าง ค่อยๆ ปีนขึ้นไปเลย” เป็นต้น ทำให้เด็กรู้สึกอิสระ ปลอดภัย และวางใจที่จะเล่น 

นอกจากการจัดสิ่งแวดล้อมให้เหมาะแล้ว ผู้ใหญ่ยังควรช่วยเด็กเลือกเสื้อผ้าให้เหมาะสมกับอากาศและสภาพแวดล้อม และเตรียมจิตใจตัวเองให้ไม่เร่งรัด ไม่ตัดสิน ไม่รีบเข้าไปจัดการเด็ก หากเด็กยังไม่ได้ทำอะไรที่เข้าข่ายก่อให้เกิดอันตราย และเตรียมเปิดใจที่จะเห็นการเปลี่ยนแปลงของเด็กๆ ในทุกวัน 

 

แชร์ความเห็นกันหน่อย!